ល្ខោននិយាយ រឿង ថៅកែចិត្តចោរ | លោក ពៅ យូឡេង និងលោក អ៊ុំ ឈឺន

រឿង ថៅកែចិត្តចោរ៖ កញ្ចក់ឆ្លុះសង្គម និងអំណាចទឹកប្រាក់ «ថៅកែចិត្តចោរ» គឺជាស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរដ៏លេចធ្លោមួយ ដែលត្រូវបានតាក់តែងឡើងតាមរចនាបថ «ល្ខោននិយាយ» ដោយសហនិពន្ធពីររូបគឺ លោក ពៅ យូឡេង និងលោក អ៊ុំ ឈឺន។ ស្នាដៃនេះបានលេចជារូបរាងឡើងក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ ពោលគឺក្រោយពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាទើបតែទទួលបានឯករាជ្យពីអាណានិគមបារាំង (ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣)។ ក្នុងដំណាក់កាលនោះ សង្គមខ្មែរហាក់កំពុងស្ថិតក្នុងភាពប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្រួចស្រាល់ដើម្បីរស់រាន ជាពិសេសគឺការកេងប្រវ័ញ្ច និងការស្រវាទាញយកផលចំណេញពីសំណាក់ពួកនាយទុន ឬអ្នករកស៊ីដែលមានលោភលន់ឥតដែនកំណត់។ រឿងនេះប្រៀបបាននឹងកញ្ចក់ដ៏ថ្លាឆ្វង់មួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីសង្គមនាសម័យនោះ ទីដែល «អំណាចទឹកប្រាក់» មានអានុភាពខ្លាំងក្លា អាចទិញមនសិការ និងបញ្ជាមនុស្សឱ្យធ្វើអ្វីក៏បាន ក្នុងន័យ «មានប្រាក់ មានអំណាច»។ ✦ ប្រវត្តិសង្ខេបនៃស្នាដៃ៖

ចំណងជើង៖ រឿង ថៅកែចិត្តចោរ (គ្រាន់តែឮចំណងជើង ក៏យើងអាចស្មានដឹងពីភាពសាហាវឃោរឃៅ និងល្បិចកលដ៏ពិសពុលរបស់តួអង្គថៅកែទៅហើយ) ប្រភព៖ ប្រទេសកម្ពុជា ប្រភេទ៖ អក្សរសិល្ប៍ទំនើប (ទម្រង់ជាល្ខោននិយាយ) ចលនា៖ ខេមរនិយម

កាលបរិច្ឆេទតែង៖ ថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៦ ✦ សាច់រឿងសង្ខេបដ៏រំជើបរំជួល៖ សាច់រឿងបានបើកឆាកជាមួយនឹងផែនការឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏សាហាវមួយ ដែលបង្កឡើងដោយការបញ្ជាទិញទឹកចិត្ត។ ថៅកែចិត្តលោភលន់ម្នាក់ បានជួល ពូហំ ឱ្យបើកឡានទៅបុកឡានរបស់ ថៅកែ ហុងលី ដែលជាគូប្រជែងរកស៊ី ដោយសន្យាថានឹងផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់ចំនួន មួយម៉ឺនរៀល។ ដោយសារតែជីវភាពខ្វះខាតទាល់ក្រ ពូហំក៏ដាច់ចិត្តធ្វើតាមបញ្ជា បណ្ដាលឱ្យមានមនុស្សស្លាប់រហូតដល់ទៅ ៣នាក់ និងរងរបួសជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀត។ ក្រោយបញ្ចប់បេសកកម្មដ៏ខ្មៅងងឹតនេះ ពូហំបានទៅទារប្រាក់រង្វាន់នៅឯផ្ទះថៅកែ។ គាប់ជួនពេលនោះ ថៅកែមិននៅ ពូហំក៏បានជួបជាមួយនឹង ផានីត (ស្មៀនវ័យក្មេងដែលមានមនសិការ) ហើយក៏បានរៀបរាប់រឿងរ៉ាវទាំងអស់ឱ្យគេស្ដាប់។ ផានីត ព្យាយាមពន្យល់ និងបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យពូហំរត់គេចខ្លួន តែបុរសកម្សត់រូបនេះបដិសេធដាច់អហង្ការ ព្រោះគាត់ចង់រង់ចាំយកប្រាក់រង្វាន់សិន។

មិនយូរប៉ុន្មាន ថៅកែក៏បានមកដល់។ ពូហំ បានទារប្រាក់រង្វាន់ពីថៅកែ តែថៅកែចិត្តចោររូបនេះ បែរជាធ្វើពុតជាមិនដឹងរឿង ហើយហុចលុយឱ្យត្រឹមតែ ២០០រៀលប៉ុណ្ណោះ។ ពូហំ ខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង និងបដិសេធមិនព្រមយក ទោះបីជាត្រូវថៅកែគំរាមកំហែងយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ជម្លោះបានផ្ទុះឡើងយ៉ាងខ្លាំង រហូតឮដល់ក្រុមកម្មករផ្សេងទៀតរួមមាន គង់ មាន សុខ និង ទ្រី ឱ្យចេញមកមើល។ ពេលនោះ ផានីត ក៏បានលាតត្រដាងការពិតប្រាប់ដល់កម្មករទាំងនោះ។ ស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹង នៅពេលដែល នាងយ៉ាន ដែលជាប្រពន្ធពូហំ ដើរតាមរកប្ដីរហូតដល់ផ្ទះថៅកែ។ ឃើញឱកាសហុចឱ្យ ថៅកែបានប្រើល្បិចបោកប្រាស់នាងយ៉ាន ដោយទម្លាក់កំហុសរឿងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ទៅលើពូហំម្នាក់ឯង ព្រមទាំងធ្វើខ្លួនជាមនុស្សចិត្តធម៌ ដោយហុចប្រាក់ ៣០០រៀល ឱ្យទៅនាងយ៉ាន។ នាងយ៉ាន ដែលមិនដឹងរឿងរ៉ាវពិត បានជឿស៊ប់លើពាក្យលួងលោមរបស់ថៅកែ ហើយព្យាយាមអង្វរប្ដីឱ្យរត់គេចខ្លួន ដែលទង្វើនេះបានធ្វើឱ្យពូហំកាន់តែខឹងក្រេវក្រោធ។ ឃើញភាពអយុត្តិធម៌បែបនេះ ផានីតនៅតែបន្តចេញមុខឃាត់ និងការពារពូហំ ទោះបីជាត្រូវថៅកែគំរាមបញ្ឈប់ពីការងារក៏ដោយ ក៏យុវជនរូបនេះមិនញញើតឡើយ។ ចំណែកឯថៅកែ កាលបើឃើញសភាពការណ៍មិនស្រួល ក៏ព្យាយាមសូកប៉ាន់បិទមាត់ក្រុមកម្មករ (គង់ មាន សុខ និង ទ្រី) ដោយហ៊ានបង្កើនលុយពី ៥០០រៀល រហូតដល់ ២ម៉ឺនរៀល ដើម្បីកុំឱ្យពួកគេនិយាយការពិតប្រាប់ប៉ូលិស។ តែក្រុមកម្មករដ៏មានសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរទាំងនោះ បានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការ។ ទីបំផុត ក្រុមនគរបាលក៏បានមកដល់។ ក្រោយពីសាកសួរហេតុការណ៍រួច ពួកគេបានចាប់វាយខ្នោះពូហំ។ ដោយទ្រាំនឹងភាពអយុត្តិធម៌នេះមិនបាន គង់ បានស្រែកទាមទាររកយុត្តិធម៌ តែជាអកុសល គាត់ក៏ត្រូវមេប៉ូលិស (សែហ្វ) ចាប់ខ្លួនទៅជាមួយពូហំដែរ។ រីឯក្រុមកម្មករផ្សេងទៀត ដែលហ៊ានឈរខាងសច្ចធម៌ ក៏ត្រូវបានថៅកែបញ្ឈប់ពីការងារទាំងអស់។ សាច់រឿងបានបន្សល់ទុកនូវភាពសោកសៅ ស បញ្ជាក់ឱ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ពីសង្គមមួយដែលអ្នកក្រតោកយ៉ាក តែងតែក្លាយជាជនរងគ្រោះក្រោមឥទ្ធិពលនៃទឹកប្រាក់ និងអំណាច។