ប្រលោមលោក រឿង កុលាបប៉ៃលិន (Kolab Pailin)

រឿង «កុលាបប៉ៃលិន» (The Rose of Pailin) គឺជាប្រលោមលោកខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយ ដែលត្រូវបាននិពន្ធឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៣៦ ដោយអ្នកនិពន្ធ លោក ញ៉ុក ថែម។ រឿងនេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរថ្នាក់ទី៩ និងថ្នាក់ទី១២។ ព័ត៌មានទូទៅនៃរឿង • អ្នកនិពន្ធ៖ លោក ញ៉ុក ថែម។ • ប្រភេទ៖ ប្រលោមលោកមនោសញ្ចេតនា និងតស៊ូជីវិត។

• ចលនា៖ ខេមរនិយម (ឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវភាពរស់នៅពិតៗរបស់ប្រជាជនខ្មែរ)។ • កាលបរិច្ឆេទនិពន្ធ៖ ឆ្នាំ ១៩៣៦ (បោះពុម្ពផ្សាយដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៤៣)។ • ទីតាំងសាច់រឿង៖ ក្រុងភ្នំពេញ ស្រុកមោងឫស្សី (បាត់ដំបង) និងតំបន់ត្បូងកណ្តៀង ក្រុងប៉ៃលិន។ សេចក្តីសង្ខេបនៃសាច់រឿង

• ជីវិតកម្សត់របស់ចៅចិត្រ៖ ចៅចិត្រ ជាយុវជនក្រីក្រម្នាក់ដែលបានបាត់បង់ឪពុកម្តាយ។ លោកគ្រូពេទ្យសង្កាត់មោងឫស្សីដែលជាអ្នកមានគុណ បានណែនាំរូបគេឱ្យទៅធ្វើការជាកម្មករត្បូងនៅផ្ទះលោកហ្លួងរតនសម្បត្តិ ដែលជាគហបតីមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភនៅប៉ៃលិន។ • ការមើលងាយ និងការតស៊ូ៖ នៅផ្ទះលោកហ្លួង ចៅចិត្រត្រូវបានមើលងាយយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ នាងឃុននារី (កូនស្រីលោកហ្លួង) និង លោកបាឡាត់ស្រុក (គូដណ្តឹងរបស់ឃុននារី) ដោយសារតែគេមានឋានៈជាកម្មករទាបទោប។ ប៉ុន្តែចៅចិត្រជាមនុស្សអត់ធ្មត់ ស្មោះត្រង់ ឧស្សាហ៍ព្យាយាម និងមានចំណេះដឹងខ្ពស់។ • វីរភាពរបស់ចៅចិត្រ៖ ថ្ងៃមួយ ចៅចិត្របានជួយសង្គ្រោះជីវិតលោកហ្លួងរតនសម្បត្តិពីក្រុមចោរប្លន់ដោយភាពក្លាហាន បណ្តាលឱ្យគេរងរបួសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្រោយមកទៀត គេបានរកឃើញឧបាយកលទុច្ចរិតរបស់លោកបាឡាត់ស្រុក ដែលជាអ្នកលេងល្បែងស៊ីសង និងមានបំណងចង់បោកប្រាស់យកទ្រព្យសម្បត្តិគ្រួសារលោកហ្លួង។ • ការផ្លាស់ប្តូរ និងទីបញ្ចប់៖ ទង្វើល្អ និងភាពស្មោះត្រង់របស់ចៅចិត្រ បានធ្វើឱ្យនាងឃុននារីផ្លាស់ប្តូរចិត្តមកជាគោរពស្រឡាញ់ និងអាណិតអាសូររូបគេវិញ។ លោកហ្លួងបានសម្រេចចិត្តលុបចោលការដណ្តឹងជាមួយលោកបាឡាត់ ហើយបានរៀបការនាងឃុននារីឱ្យទៅចៅចិត្រ ដែលជានិមិត្តរូបនៃ «ផ្កាកុលាបប៉ៃលិន»។

ខ្លឹមសារ និងតម្លៃអប់រំ • តម្លៃបុគ្គល៖ បង្ហាញថាប្រភពនៃសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សមិនមែនស្ថិតនៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ ឬឋានៈបុណ្យសក្តិនោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើសីលធម៌ គុណធម៌ ចំណេះដឹង និងការងារ។ • ការលុបបំបាត់វណ្ណៈ៖ រិះគន់ការរើសអើងវណ្ណៈរវាងអ្នកមាននិងអ្នកក្រនៅក្នុងសង្គម។ • ការអប់រំចិត្ត៖ លើកទឹកចិត្តឱ្យមនុស្សមានការតស៊ូ ស្មោះត្រង់ និងមិនត្រូវវាយតម្លៃមនុស្សតែសំបកក្រៅឡើយ។